Kisa ozet: Amerika'da satilan cogu urunde, satici hic garanti vermese bile devreye giren bir zimni garanti var. Yazili garanti verildiginde ise Magnuson-Moss yasasi saticiya bicim ve icerik zorunluluklari getiriyor. "Sticker koparilirsa garanti gecersiz" yazan etiketler cogu durumda gecerli degil.
Iki Ayri Garanti Var
Amerika'da bir urun aldiginizda karsiniza iki farkli garanti kavrami cikiyor ve bunlari karistirmak pahaliya patliyor.
Yazili garanti (express warranty): Ureticinin kutuya, belgeye ya da web sitesine yazdigi taahhut. "Iki yil parca ve iscilik" gibi. Vermek zorunlu degil, ama verildiyse baglayici.
Zimni garanti (implied warranty): Yazili hicbir sey olmasa bile eyalet ticaret hukukundan dogan garanti. En yaygin bicimi "implied warranty of merchantability", yani urunun satildigi amaca uygun calismasi. Yeni aldiginiz tost makinesi ilk hafta calismiyorsa, kutuda garanti yazmasa bile bu kapsamda konusabilirsiniz.
Magnuson-Moss Ne Getiriyor
1975 tarihli Magnuson-Moss Warranty Act, tuketici urunlerine yazili garanti veren saticiya bir dizi zorunluluk yukluyor. FTC'nin federal garanti hukuku rehberi bunlari toplu halde anlatiyor. Pratikte size dokunan basliklar sunlar:
- Garanti metni sade dille yazilmali ve satin almadan once okunabilir olmali.
- Garanti "full" mi "limited" mi oldugu acikca belirtilmeli.
- Yazili garanti veren satici, zimni garantiyi tamamen kaldiramaz. Suresini yazili garantiyle sinirlayabilir, ama yok sayamaz.
- Garantinin kapsam disi biraktigi durumlar acikca sayilmali.
"Void If Removed" Etiketleri
Elektronik urunlerde sikca gorunen, koparildiginda garantinin bitecegini soyleyen muhurler cogu zaman hukuki dayanaktan yoksun. Magnuson-Moss, garantiyi belirli bir markanin parcasini veya belirli bir servisi kullanma sartina baglamayi kural olarak yasakliyor; bunun istisnasi FTC'den alinmis bir muafiyet ya da parcanin ucretsiz saglanmasi.
Yani telefonunuzun ekranini yetkili disi bir serviste degistirdiniz diye tum cihazin garantisi otomatik olarak bitmez. Bitecek olan, o mudahalenin dogrudan sebep oldugu arizadir. Uretici "siz actiniz" deyip alakasiz bir anakart arizasini reddediyorsa, itiraz edilebilir bir durum var demektir.
Talep Ederken Ise Yarayan Sira
- Fisi, seri numarasini ve arizanin tarihini yazili hale getirin. Fotograf cekin.
- Once ureticinin destek kanalini deneyin, magaza cogu zaman ureticiye yonlendirir.
- Yazismalari e-posta uzerinden yurutun. Telefon gorusmesinde ne konusuldugunu sonra kanitlayamazsiniz.
- Uretici reddederse, odemeyi kredi karti ile yaptiysaniz karti veren kuruma itiraz secenegini hatirlayin.
- Sonuc alamazsaniz FTC'ye ve eyalet baskavekilliginin tuketici birimine sikayet birakin.
Uzatilmis Garanti Almali Misiniz
Kasada onerilen uzatilmis garantiler ayri bir sozlesme. Karar vermeden once uc soruyu sorun: urunun zaten var olan ureticisi garantisi ne kadar, kredi kartiniz otomatik garanti uzatmasi sunuyor mu, ve ariza halinde tamir mi degisim mi vaad ediliyor. Bu uc cevap netlesmeden imzalanan uzatilmis garanti cogu zaman fiyatini karsilamiyor.
Gorsel: Disk Depot Ltd. / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
