Kisa ozet: Amerika'da magazadan aldiginiz bir urunu iade etmek federal bir hak degil, magazanin kendi politikasi. Federal duzeyde garanti altina alinan iki sey var: kapinizda veya gecici bir satis noktasinda yapilan satislarda 3 is gunluk cayma hakki, ve siparis ettiginiz malin sozu verilen surede (sure belirtilmemisse 30 gun icinde) gonderilmesi.
Once Yanlis Bilinen Seyi Duzeltelim
Turkiye'den gelenlerin en cok sasirdigi konu bu: Amerika'da bir magazadan kendi isteginizle aldiginiz urunu iade etme hakki yasadan gelmiyor. Federal Ticaret Komisyonu (FTC) bunu acikca soyluyor. Target, Costco veya kucuk bir dukkan 90 gun iade kabul ediyorsa bunu yasa zorunlu kildigi icin degil, kendi ticari tercihi oldugu icin yapiyor. Ayni sekilde "final sale" yazan bir urunu geri almamak da yasal.
Bu yuzden Amerika'da alisverisin ilk kurali su: fisi ve kutuyu saklayin, iade penceresini satin alma aninda ogrenin. Pencere gecince elinizde dayanabileceginiz genel bir yasa yok.
Cayma Hakkiniz Nerede Var: Cooling-Off Kurali
FTC'nin Cooling-Off kurali dar ama gercek bir hak veriyor. Satis evinizde, is yerinizde, yurdunuzda ya da saticinin gecici bir noktasinda (otel odasi, fuar alani, kongre merkezi, restoran) yapildiysa, 3 is gunu icinde sozlesmeyi iptal edebilirsiniz.
- Alicinin evinde yapilan satislarda esik 25 dolar ve uzeri.
- Gecici satis noktalarinda yapilan diger satislarda esik 130 dolar ve uzeri.
- Satici size iptal hakkinizi anlatan yazili bir bildirim vermek zorunda.
Kapinizi calan bir su aritma cihazi satiscisi, mahallede dolasan cati kaplama ekibi ya da otel salonunda yapilan bir tanitim toplantisi tam olarak bu kapsamda. Buna karsilik magazadan yaptiginiz normal alisveris, internetten verdiginiz siparis ve tasit alimi bu kuralin disinda.
Internetten Siparis: Prompt Delivery Kurali
Online alisverisi koruyan asil kural Mail, Internet, or Telephone Order Merchandise Rule. Satici, ilan ettigi sure icinde; hic sure belirtmemisse 30 gun icinde gonderim yapabilecegine dair makul bir dayanaga sahip olmak zorunda.
Gonderemiyorsa iki secenegi var: gecikmeye onayinizi almak ya da parayi iade etmek. Sizin de bir seciminiz var, gecikmeyi kabul etmek zorunda degilsiniz. "Tedarik sorunu, bekleyin" mesaji tek basina saticiyi kurtarmiyor.
Kredi Karti: En Guclu Koz
Odemeyi kredi karti ile yaptiysaniz elinizde ayri bir mekanizma var. Fair Credit Billing Act, teslim edilmeyen ya da anlasildigi gibi teslim edilmeyen kalemleri fatura hatasi sayiyor. Hatanin gorundugu ilk ekstrenin gonderilmesinden itibaren 60 gun icinde yazili itiraz etmeniz gerekiyor.
Karti veren kurum itirazinizi 30 gun icinde yazili olarak teyit etmek, 90 gun icinde sonuclandirmak zorunda. Inceleme bitene kadar bu tutar yuzunden kredi notunuza olumsuz islem yapilamiyor. Ayrintili anlatimi FTC'nin kredi karti itiraz sayfasinda bulabilirsiniz.
Pratik Kontrol Listesi
- Buyuk bir alimdan once magazanin iade suresini ve "restocking fee" alip almadigini sorun.
- Acilmis elektronik urunlerde surenin daha kisa olmasi yaygin. Kutuyu acmadan once karar verin.
- Online siparislerde onay e-postasini ve ilan edilen teslim tarihini saklayin.
- Kapinizda yapilan satista yazili iptal bildirimi istemeyi unutmayin, vermezlerse bu basli basina bir ihlal.
- Odemede mumkunse kredi karti kullanin, itiraz mekanizmasi banka kartina gore daha guclu.
Gorsel: Creativity103 / Wikimedia Commons, CC BY 2.0.
